Jak czytać mapę? — zicherGNSS Monitor

1. Najważniejsza zasada

Mapa wskazuje obszary i sytuacje, w których obserwowano pogorszenie lub nietypowe zachowanie danych nawigacyjnych przekazywanych przez samoloty.

To nie jest bezpośredni pomiar zakłóceń radiowych. Kolor czerwony, niski NIC, wykryta anomalia czy znacznik „jamming” nie oznaczają automatycznie, że w danym miejscu ktoś używa zagłuszarki. Do potwierdzenia źródła problemu potrzebne są dodatkowe dane i analiza specjalistyczna.

Nasz system korzysta głównie z informacji przekazywanych przez samoloty przez ADS-B. Pozwala to zauważyć skutki możliwych problemów z nawigacją, ale nie rozstrzyga jednoznacznie o ich przyczynie.

Jak najlepiej korzystać ze strony? Traktuj mapę jako narzędzie edukacyjne i analityczne, a nie jako komunikat bezpieczeństwa lotniczego, prognozę ani ostrzeżenie w czasie rzeczywistym.

↑ Do góry

2. Pierwsza wizyta — instrukcja w 5 krokach

Wybierz GLOBAL, LOCAL lub OBA. Przy pierwszym otwarciu domyślnie włączone jest OBA.
Kliknij Polska, Europa lub Świat. Przyciski zmieniają widoczny obszar mapy, nie źródło pomiarów.
Wybierz rodzaj danych: Jamming (spadki jakości) lub Spoofing (podejrzane pozycje) w sekcji GLOBAL.
Wybierz dzień z kalendarza i kliknij kolorowy sześciokąt, kropkę albo samolot na mapie, aby zobaczyć szczegóły.
Porównaj informacje. Sprawdź datę, liczbę obserwacji, a przy podejrzeniach LOCAL także historię NIC/NACp samolotu.

Mapę można przesuwać myszką i powiększać kółkiem myszy albo przyciskami +/−. Widoczne wyniki GLOBAL zależą również od aktualnego przybliżenia i położenia mapy.

3. Co oznaczają GLOBAL, LOCAL i OBA?

GLOBAL — dane historyczne StanfordDane z projektu Stanford GPS Lab, zorganizowane według wybranego dnia UTC. Na mapie pojawiają się kolorowe komórki i ewentualne znaczniki zdarzeń.

LOCAL — bieżący odbiór ADS-BSamoloty odbierane przez własną sieć odbiorników zicherSPOT. Ich pozycje są odświeżane cyklicznie i nie zależą od dnia wybranego w kalendarzu GLOBAL.

OBA — obie warstwy jednocześnieHistoryczne komórki Stanford wybranego dnia oraz aktualnie obserwowane samoloty LOCAL. Nie oznacza to tego samego momentu w czasie!

Anomalie — dodatkowa, opcjonalna warstwaWykryte epizody pogorszenia parametrów ADS-B u pojedynczych samolotów lub kandydaci regionalni. Ma własny wybór daty UTC.

Przykład: gdy wybierzesz w GLOBAL dzień 25.10.2026 i tryb OBA, kolorowe sześciokąty pochodzą z 25 października, a kropki samolotów LOCAL przedstawiają bieżący odbiór. Nie należy traktować ich jako równoczesnych obserwacji.

4. Jak odczytywać kolory komórek GLOBAL?

Mapa jest podzielona na sześciokątne obszary, tzw. komórki H3. Kolor komórki oznacza procent obserwacji zaliczonych do problematycznych dla wybranego dnia i rodzaju analizy.

<2%<5%<10%<20%≥20%

Kolor	Udział problematycznych obserwacji	Jak rozumieć?
Zielony	mniej niż 2%	Mały udział w danych źródłowych.
Żółty	od 2% do poniżej 5%	Udział nieco większy; warto obejrzeć sąsiednie komórki.
Pomarańczowy	od 5% do poniżej 10%	Wyraźnie większy odsetek problematycznych obserwacji.
Czerwony	od 10% do poniżej 20%	Duży odsetek; wymaga interpretacji kontekstu i liczebności próby.
Ciemnoczerwony	20% lub więcej	Bardzo duży udział według algorytmu — nie poziom mocy zakłócacza.

Udział = (obserwacje problematyczne / wszystkie obserwacje) × 100%

Jeżeli klikniesz komórkę, zobaczysz między innymi Obserwacje, Z problemami i %. Na przykład 20 problematycznych spośród 100 obserwacji daje 20%.

Uwaga: obserwacje nie są tym samym co liczba unikalnych samolotów. Jeden samolot może dostarczyć wiele obserwacji. Duży procent przy niewielkiej próbie wymaga szczególnej ostrożności.

Brak kolorowej komórki nie oznacza pewnego braku zakłóceń. Może oznaczać brak danych, niewystarczającą liczbę obserwacji albo brak rekordu dla tego obszaru.

5. Kalendarz, daty i godzina UTC

Oznaczenie	Znaczenie
Niebieskie pole dnia	Dostępne dane Stanford GLOBAL przynajmniej dla odpowiedniego rodzaju.
Jasne pole z przerywaną obwódką i napisem „Pobierz”	Dane nie są jeszcze zapisane lokalnie; można zlecić ich pobranie, jeżeli dzień mieści się w obsługiwanym zakresie.
Wyszarzona data	Data niedostępna do samodzielnego pobrania, np. dzień dzisiejszy lub przyszły.
zielona kropka	Dostępność danych rodzaju Jamming.
fioletowa kropka	Dostępność danych rodzaju Spoofing.

Zaimportowane dni możesz przełączać strzałkami przy kalendarzu. Po kliknięciu dnia z napisem „Pobierz” serwer może potrzebować czasu na przygotowanie danych; nie każdy dzień musi być dostępny u źródła.

Ważne: kalendarz głównej mapy pokazuje dostępność Stanford GLOBAL, a nie dni zachowane w archiwum anomalii LOCAL. To dwa oddzielne zbiory danych.

Co to jest UTC?

UTC to międzynarodowy standard czasu. W Polsce czas lokalny jest zwykle o 1 godzinę późniejszy zimą i o 2 godziny późniejszy latem. Przykładowo 12:00 UTC oznacza w Polsce 13:00 zimą albo 14:00 latem.

6. Samoloty LOCAL — co oznaczają kolorowe kropki?

W trybie LOCAL (lub OBA) kropki reprezentują samoloty aktualnie odbierane przez lokalne odbiorniki ADS-B. Ich dane są odświeżane mniej więcej co 15 sekund, a mapa wykorzystuje pozycje nie starsze niż około 120 sekund. Nie oznacza to, że wszystkie samoloty nad Polską są widoczne.

Kolor LOCAL	Warunek w GNSS Monitorze	Interpretacja
Zielony — OK	NIC ≥ 7 i NACp ≥ 8	Parametry spełniają umowne progi dobrej jakości używane na tej stronie.
Żółty — obniżona	NIC lub NACp poniżej progu OK, ale bez warunku „niska”	Co najmniej jeden parametr jest słabszy; nie rozstrzyga to o przyczynie.
Czerwony — niska	NIC < 5 lub NACp < 5	Niski poziom deklarowanej jakości według lokalnych kryteriów.
Szary — brak oceny	Brak NIC lub NACp	Brakuje przynajmniej jednego z parametrów; to nie jest wartość zero.

Po kliknięciu samolotu zobaczysz m.in. identyfikator, czas pozycji, NIC, NACp, SIL, wysokość i prędkość. Link „Historia NIC/NACp” pokazuje zmiany w czasie.

Wysokość jest podawana w ft (stopach), a prędkość względem ziemi w kt (węzłach). Wysokość barometryczna nie musi być równa wysokości nad terenem. Przykładowo 10 000 ft to około 3 048 m, a 100 kt to około 185 km/h.

Kropka samolotu na mapie to pozycja zgłoszona przez jego system ADS-B. Jeśli dane nawigacyjne są nieprawidłowe, także zgłaszana pozycja może być niedokładna.

7. NIC, NACp i SIL — wyjaśnienie bez żargonu

NIC: Navigation Integrity Category — kategoria integralności zgłaszanej pozycji. W uproszczeniu opisuje, w jakich granicach system deklaruje wiarygodność lokalizacji. Zwykle wyższa wartość oznacza korzystniejszą kategorię. Wartość 0 oznacza bardzo niską lub nieokreśloną integralność; nie jest dowodem wyłączenia GPS.
NACp: Navigation Accuracy Category for Position — kategoria dokładności zgłaszanej pozycji. Wyższa wartość zwykle odpowiada dokładniejszej pozycji według deklaracji wyposażenia samolotu.
SIL: Source Integrity Level — poziom zapewnienia integralności źródła pozycji, powiązany z prawdopodobieństwem przekroczenia deklarowanych granic. Nie jest wskaźnikiem mocy sygnału satelitarnego ani prostą oceną „siły GPS”.

Jak czytać zmianę „NIC 8 → 0”?

Oznacza, że analizator odnotował wcześniejszą wartość NIC równą 8, a następnie w epizodzie najniższą wartość 0. To istotna zmiana deklarowanej integralności pozycji, lecz sama nie wskazuje przyczyny.

Czy „0” zawsze oznacza utratę GPS?

Nie. Zero jest wartością raportowanego wskaźnika, a nie pomiarem napięcia czy obecności sygnału. Może też występować z powodów związanych z awioniką i sposobem nadawania danych. Brak pola NIC/NACp jest osobnym przypadkiem — nasz system oznacza go jako brak danych, nie jako zero.

Progi kolorów są roboczymi regułami tego serwisu. Nie należy z nich wyciągać wniosków o zgodności konkretnego samolotu z przepisami ani o bezpieczeństwie danego lotu.

8. Czym są „Anomalie”, „Epizody” i „Kandydaci regionalni”?

To automatyczna, eksperymentalna analiza danych LOCAL ADS-B, niezależna od mapy Stanford. Aby zobaczyć jej wyniki, rozwiń przycisk Anomalie, włącz warstwę, wybierz dzień UTC i kliknij Odśwież anomalie.

Oznaczenie	Co oznacza?
Pomarańczowy punkt	Wykryty epizod spadku parametrów ADS-B u pojedynczego samolotu.
Fioletowy punkt	Epizod z wyjątkowo niskim minimum NIC lub NACp (≤ 1). Kolor dotyczy warstwy anomalii LOCAL; nie oznacza automatycznie spoofingu.
Fioletowy, przerywany okrąg	Obszar analizy dla kandydata regionalnego, gdy odpowiednia grupa różnych samolotów spełnia przyjęte progi.
Powrót: „TAK”	W obserwowanych danych pojawił się powrót do dobrych parametrów według algorytmu.
Powrót: „Nie stwierdzono”	Algorytm nie zaobserwował takiego powrotu w analizowanym ciągu danych. Nie dowodzi to, że samolot nie odzyskał poprawnego działania.

Dlaczego jeden samolot może mieć kilka epizodów?

Bo jakość jego danych może pogarszać się w różnych momentach. System zapisuje osobne epizody, a nie jeden „alarm na samolot”. Epizod wymaga wystąpienia spadku względem wcześniejszych dobrych wartości i co najmniej dwóch odrębnych obserwacji spełniających warunki analizatora.

Co pokazuje archiwum?

Pod adresem Archiwum anomalii znajdziesz podsumowania dni, mapę epizodów, listę pojedynczych samolotów, kandydatów regionalnych i statystyki miesięczne.

PomiaryLiczba zebranych rekordów ADS-B w danym dniu. Nie liczba samolotów ani incydentów.

SamolotyLiczba unikalnych identyfikatorów ICAO24 w próbie danego dnia.

EpizodyLiczba okresów spadku NIC/NACp, które spełniły przyjęte warunki.

Kandydaci regionalniLiczba wykrytych skupisk spełniających jednocześnie warunki przestrzenne, czasowe i liczebnościowe.

ROBOCZY oznacza wstępny wynik dla trwającego dnia UTC. FINALNY oznacza zapis po zakończeniu dnia i jego przeliczeniu. Finalny nie oznacza „potwierdzonego zakłócenia”.

Gdy starsze surowe pomiary zostaną usunięte, archiwum może nadal pokazywać zapisane epizody; szczegółowy wykres historyczny może wtedy nie mieć już punktów pomiarowych.

9. Jamming, Spoofing, Zdarzenia i NOTAM — czym się różnią?

Jamming: Zakłócanie odbioru sygnałów satelitarnych, wskutek którego odbiornik może tracić możliwość poprawnego wyznaczania pozycji. Warstwa Stanford „Jamming” pokazuje wskaźniki potencjalnego oddziaływania na podstawie ADS-B.
Spoofing: Podawanie odbiornikowi fałszywych lub spreparowanych sygnałów nawigacyjnych, co może prowadzić do błędnej pozycji lub czasu. Warstwa Stanford „Spoofing” przedstawia podejrzane zachowania pozycji, nie potwierdzenie ataku dla każdego znacznika.
Zdarzenia: Znaczniki zdarzeń ze zbioru Stanford dla wybranego dnia i rodzaju. Kliknięcie pokazuje dostępny opis oraz czas początku i końca, jeśli są znane.
NOTAM: Notice to Airmen / Notice to Air Missions — komunikat operacyjny dla lotnictwa, np. o ograniczeniach lub potencjalnym wpływie na nawigację. Na mapie pojawiają się powiązane z dniem wpisy ze zbioru Stanford, jeśli mają pozycję geograficzną.

Jeśli status mówi „NOTAM: 5 wpisów (2 bez pozycji)”, oznacza to pięć znalezionych wpisów, z których dwóch nie dało się umieścić na mapie. NOTAM nie jest pomiarem zakłóceń i sam w sobie nie dowodzi, że problem faktycznie wystąpił.

Oznaczenia zależą od warstwy: fioletowa kropka „Spoofing” w kalendarzu lub znacznik zdarzenia Stanford to nie to samo co fioletowy punkt poważnego spadku NIC/NACp w warstwie anomalii LOCAL.

10. Porównanie dni — co oznacza różnica w punktach procentowych?

Kliknij Porównanie dni, zaznacz Pokaż różnicę i wybierz dzień odniesienia. Serwis porównuje komórki H3, dla których są dane w obu dniach.

Przykład: 25 października udział problematycznych obserwacji wynosił 12%, a 24 października 5%. Różnica wynosi +7 punktów procentowych (pp) — nie „+7%” i nie „o 7 samolotów więcej”.

W widoku różnic kolory nie mają znaczenia takiego jak zwykła skala zielony–czerwony. Oznaczają kierunek i wielkość zmiany między dniem A i B. Kliknij komórkę, aby zobaczyć jej wartości dla obu dat.

Podawana w panelu średnia zmiana jest nieważoną średnią dla porównywalnych komórek, a nie ogólnym odsetkiem wszystkich samolotów. Brak danych w jednym dniu nie oznacza wartości 0%.

11. Trzy przykłady prawidłowej interpretacji

A. Ciemnoczerwony obszar w GLOBAL, 25%.

Oznacza, że około jedna czwarta obserwacji w komórce, według wybranego algorytmu i dnia, została zakwalifikowana jako problematyczna. Nie oznacza, że 25% samolotów straciło GPS, że zagłuszanie trwa teraz ani że zakłócenia wystąpiły w całej komórce jednocześnie.

B. Samolot LOCAL zmienia kolor z zielonego na czerwony.

Jego zgłaszane parametry NIC/NACp pogorszyły się według progów systemu. Warto otworzyć historię i sprawdzić, czy to jednorazowy zapis, seria pomiarów czy później nastąpił powrót. Nie wolno automatycznie wnioskować, że na ziemi działa zagłuszarka.

C. Archiwum pokazuje 14 epizodów i 0 kandydatów regionalnych.

Oznacza to 14 wykrytych epizodów u pojedynczych samolotów, ale brak grup spełniających łącznie warunki regionalne. Nie oznacza ani 14 potwierdzonych przypadków jammingu, ani pełnej gwarancji, że zakłóceń nie było.

12. Słownik skrótów

Skrót	Rozwinięcie / znaczenie
GNSS	Global Navigation Satellite System — zbiorcza nazwa systemów nawigacji satelitarnej, m.in. GPS, Galileo, GLONASS i BeiDou.
GPS	Global Positioning System — amerykański system nawigacji satelitarnej; jeden z systemów GNSS.
ADS-B	Automatic Dependent Surveillance–Broadcast — system, w którym samolot nadaje m.in. informacje o swojej pozycji i ruchu.
NIC	Navigation Integrity Category — kategoria integralności pozycji.
NACp	Navigation Accuracy Category for Position — kategoria dokładności pozycji.
SIL	Source Integrity Level — poziom zapewnienia integralności źródła.
ICAO24 / HEX	24-bitowy identyfikator statku powietrznego, zwykle zapisany jako sześć znaków szesnastkowych (np. `738208`).
H3	System podziału powierzchni Ziemi na komórki; tu widoczne jako kolorowe sześciokąty.
UTC	Coordinated Universal Time — uniwersalny czas stosowany w danych.
NOTAM	Komunikat operacyjny dla użytkowników przestrzeni powietrznej.
MLAT	Multilateration — wyznaczanie pozycji z pomiarów wielu odbiorników; w analizie anomalii LOCAL nie jest traktowane jak niezależna pozycja ADS-B z GNSS.
readsb	Oprogramowanie dekodujące i udostępniające dane odbiorników ADS-B.
kt	Węzeł — jednostka prędkości, 1 kt = 1,852 km/h.
ft	Stopa — jednostka długości; 1 ft = 0,3048 m.
pp	Punkt procentowy — jednostka różnicy dwóch wartości wyrażonych w procentach.
RFI	Radio Frequency Interference — zakłócenia radiowe.

13. Najczęstsze pytania

Czy czerwone miejsce na mapie jest niebezpieczne?

Sam kolor nie wystarcza do takiej oceny. Pokazuje statystykę z danych ADS-B dla wybranego dnia i obszaru. Nie jest to bieżący pomiar natężenia zakłóceń ani ostrzeżenie dla mieszkańców.

Dlaczego dziś na mapie nie ma danych GLOBAL?

GLOBAL korzysta z danych dziennych Stanford pobieranych z opóźnieniem. Dzień bieżący i przyszłe daty nie są dostępne do samodzielnego importu na mapie. LOCAL jest niezależny i może pokazywać aktualnie odbierane samoloty.

Dlaczego nie widzę samolotu, który jest na innej stronie radarowej?

LOCAL korzysta z własnych odbiorników i tylko świeżych pozycji. Zasięg radiowy, ukształtowanie terenu, pułap, typ transmisji i chwilowe warunki odbioru ograniczają liczbę widocznych samolotów.

Czy procent 20% oznacza, że co piąty samolot ma problem?

Nie. W kolorowej komórce GLOBAL chodzi o udział problematycznych obserwacji w zestawie danych tej komórki. Ten sam samolot może występować wielokrotnie.

Dlaczego dla jednego dnia w kalendarzu są dane, a w archiwum anomalii nie?

Kalendarz GLOBAL i archiwum LOCAL to różne systemy. Dzień może być obecny w zbiorze Stanford, a jednocześnie niezaimportowany do lokalnego archiwum anomalii. W archiwum liczą się tylko dni przeliczone przez moduł LOCAL.

Czy wykryta anomalia dowodzi spoofingu?

Nie. Obniżone NIC/NACp nie wystarczają do zdiagnozowania spoofingu. Wymagane mogą być dodatkowe, niezależne obserwacje i analiza zachowania pozycji w czasie.

Czy w systemie są dane polskiego RTGMS?

Nie. Obecna mapa korzysta ze Stanford GPS Lab i danych odbieranych lokalnie przez zicherSPOT. System RTGMS nie jest obecnie zintegrowanym źródłem danych tej strony.

Czy dane archiwalne będą zawsze dostępne?

Trwałe archiwum zapisuje podsumowania i epizody. Pełne, surowe historie pomiarów mogą mieć odrębny czas przechowywania, a dostępność danych historycznych Stanford zależy także od źródła.

14. Źródła, wiarygodność i ograniczenia

GLOBAL: Stanford GPS Lab — GNSS Interference Detection using ADS-B. Dane udostępniane przez zespół badawczy; na mapie zicherSPOT prezentowane są według wybranego dnia i rodzaju analizy.

LOCAL: własne odbiorniki ADS-B i oprogramowanie readsb; wnioski dotyczą tylko obserwowanego ruchu i dostępnych parametrów w lokalnym zasięgu.

Mapa bazowa: OpenStreetMap i biblioteka Leaflet.

Warto przeczytać także

Oświadczenie: zicherGNSS Monitor jest projektem hobbystycznym i edukacyjnym. Nie zastępuje oficjalnych informacji dla lotnictwa, komunikatów służb ani certyfikowanych systemów nawigacyjnych. Wszystkie progi lokalne i kryteria anomalii mają charakter diagnostyczny i mogą być zmieniane wraz z rozwojem algorytmu.

Aktualizacja instrukcji: 28.10.2026 · Projekt: zicherSPOT / zicherNET

↑ Do góry